Do 31 sierpnia 2026 r. część obywateli Ukrainy z numerem PESEL ze statusem UKR ma obowiązek stawić się osobiście w dowolnym urzędzie gminy lub miasta i okazać ważny dokument podróży. Kto tego nie zrobi, od 1 września 2026 r. traci ochronę czasową: status w rejestrze zmienia się z UKR na NUE, a wraz z nim znika podstawa legalnego pobytu w Polsce.
Czynność jest bezpłatna, numer PESEL pozostaje ten sam - aktualizowane są wyłącznie dane dokumentu. Załatwić ją można tylko osobiście, zdalnie nie ma takiej możliwości.
Kogo dotyczy obowiązek
Wymóg uderza w osoby zarejestrowane w pierwszych miesiącach po lutym 2022 r., gdy PESEL nadawano w praktyce na podstawie oświadczenia. Zaktualizować dane muszą:
- osoby, które otrzymały PESEL UKR bez okazania dokumentu ze zdjęciem - wyłącznie na podstawie oświadczenia;
- osoby, które w chwili rejestracji nie posiadały paszportu;
- osoby, które od tego czasu otrzymały nowy paszport albo którym zmieniły się dane dokumentu (numer, nazwisko po zawarciu małżeństwa, termin ważności);
- dzieci wpisane do rejestru bez własnego dokumentu podróży.
Jeżeli zgłaszali się Państwo do urzędu z paszportem, jego dane trafiły do rejestru i od tego czasu się nie zmieniły - nie trzeba robić nic. Status najłatwiej sprawdzić w aplikacji mObywatel albo bezpośrednio w urzędzie, pytając, czy w rejestrze PESEL widnieją dane dokumentu podróży.
Co się stanie 1 września 2026 r.
Mechanizm działa automatycznie. Status UKR w rejestrze zmienia się na NUE. W praktyce oznacza to:
| Co przepada | Skutek |
|---|---|
| Ochrona czasowa | pobyt przestaje być legalny, o ile nie ma innej podstawy |
| Praca na podstawie powiadomienia | pracodawca musi zakończyć zatrudnienie |
| Świadczenia | 800+ i wsparcie socjalne zostają wstrzymane |
| Dostęp do NFZ ze statusu UKR | ubezpieczenie z tego tytułu wygasa |
| Ciągłość pobytu | powstaje przerwa w legalności pobytu |
Utrata statusu nie oznacza automatycznej deportacji następnego dnia. Oznacza natomiast pobyt bez podstawy prawnej - co blokuje wniosek o kartę pobytu, zatrudnienie oraz każde przyszłe liczenie ciągłości pobytu.
Aktualizacja krok po kroku
- Ważny dokument podróży - paszport biometryczny lub zwykły. Dla dziecka jego własny paszport.
- Dowolny urząd gminy lub miasta. Właściwość miejscowa nie obowiązuje - można wybrać urząd z krótszą kolejką.
- Zgłoszenie aktualizacji danych dokumentu podróży w rejestrze PESEL dla statusu UKR. Formularz wypełnia się na miejscu.
- Brak opłaty skarbowej.
- Weryfikacja przez mObywatel albo zaświadczenie o danych z rejestru.
Jeżeli terminy w Państwa mieście sięgają kilku tygodni, warto rezerwować wizytę teraz, nie w ostatnim tygodniu sierpnia. W dużych miastach wojewódzkich najbliższe wolne terminy wypadają już po dacie granicznej.
Gdy paszportu nie ma
Najczęstszy scenariusz: dokument stracił ważność, zaginął albo pozostał w Ukrainie. Warianty według czasu realizacji:
- Konsulat lub punkt "Dokument" w Polsce - wyrobienie nowego paszportu. Terminy w 2026 r. bywają zmienne, rejestracja od razu.
- Inna podstawa pobytu. Jeżeli posiadają Państwo wizę krajową, kartę pobytu albo złożony wniosek w MOS z UPO, status UKR przestaje być jedyną podstawą.
- Pilny wniosek o kartę pobytu. Najbardziej trwałe rozwiązanie, ale wniosek trzeba złożyć, dopóki obecna podstawa jest ważna.
Dowód wewnętrzny obywatela Ukrainy nie zastępuje dokumentu podróży na potrzeby rejestru PESEL.
Kontekst: zmiany od 5 marca 2026 r.
Obowiązek nie pojawił się w oderwaniu od reszty. Ustawa z 23 stycznia 2026 r. o wygaszaniu rozwiązań specustawy weszła w życie 5 marca 2026 r. i stopniowo zamyka konstrukcję z 2022 r.
Kluczowe daty:
- Ochrona czasowa dla obywateli Ukrainy z PESEL UKR obowiązuje do 4 marca 2027 r.
- Dokumenty (wizy, karty pobytu, polskie dokumenty podróży), które utraciły ważność po 24 lutego 2022 r., przedłużono do tej samej daty.
- Powiadomienie o powierzeniu pracy pracodawca składa w ciągu 7 dni od podjęcia pracy przez portal praca.gov.pl - nowe zasady opisaliśmy osobno.
- Przejście na kartę CUKR wymaga nieprzerwanego statusu UKR przez co najmniej 365 dni oraz podstawy: praca, działalność, rodzina. Szczegóły w materiale o karcie CUKR.
Dlaczego warto zejść ze statusu UKR
Status UKR to konstrukcja tymczasowa z określoną datą końcową. 4 marca 2027 r. nadejdzie szybciej, niż się wydaje, a kolejki w urzędach wojewódzkich będą wtedy wyglądać inaczej niż dziś.
Trzy powody, by przejść na zwykłe zezwolenie na pobyt już teraz:
- Staż pobytowy. Okres ochrony czasowej nie wlicza się do pięciu lat wymaganych dla statusu rezydenta długoterminowego UE. Licznik rusza dopiero od zezwolenia na pobyt czasowy - szczegóły przy statusie rezydenta długoterminowego UE.
- Czas rozpatrywania. W Mazowieckim Urzędzie Wojewódzkim sprawa trwa 8-14 miesięcy. Wniosek złożony dziś rozstrzygnie się mniej więcej wtedy, gdy specustawa wygaśnie ostatecznie.
- Stabilność. Karta pobytu nie zależy od kolejnych nowelizacji ustawy pomocowej.
Pierwszym krokiem jest adres: wojewoda pyta o miejsce zamieszkania. Jeżeli nie mają Państwo meldunku, warto zacząć właśnie od niego - zameldowanie realizujemy w 1-2 dni.
Zakres naszej pomocy
- Weryfikacja statusu w rejestrze - czy obowiązek Państwa dotyczy i jakie dane widnieją w PESEL.
- Asysta w urzędzie wraz z tłumaczem, łącznie z rezerwacją terminu.
- Przejście na kartę pobytu lub CUKR - dobór podstawy, kompletowanie dokumentów, złożenie przez MOS v2.0 i prowadzenie sprawy do decyzji.
- Odbudowa statusu po przekroczeniu terminu: ocena możliwości i wybór trybu.
Analiza sytuacji zajmuje 20 minut - prosimy o kontakt, zwłaszcza jeżeli do końca sierpnia pozostało mniej niż dwa tygodnie.
Najczęstsze pytania
Czy numer PESEL ulegnie zmianie? Nie. Numer pozostaje ten sam, aktualizowane są wyłącznie dane dokumentu podróży.
Czy trzeba iść do urzędu właściwego dla meldunku? Nie, wystarczy dowolny urząd gminy lub miasta w Polsce.
Przyjechałem w 2024 r. i od razu okazałem paszport. Czy mnie to dotyczy? Nie, o ile dane paszportu są w rejestrze i nie uległy zmianie. Po wymianie paszportu aktualizacja jest konieczna.
Dziecko nie ma własnego paszportu. Co wtedy? Trzeba wyrobić go w konsulacie. Dzieci wpisane bez własnego dokumentu podróży podlegają temu samemu obowiązkowi.
Co jeśli termin 31 sierpnia minie? Od 1 września status zmienia się na NUE. Dalszy przebieg zależy od tego, czy istnieje inna podstawa pobytu. Sprawę trzeba analizować indywidualnie i szybko - im dłuższa przerwa, tym trudniej ją wyjaśnić wojewodzie.
Złożyłem już wniosek o kartę pobytu w MOS. Czy aktualizacja jest potrzebna? Tak, warto ją wykonać. Dane z rejestru zaciągają się do innych procedur, a rozbieżność z paszportem kończy się wezwaniem do uzupełnienia braków.
Aktualizacja kosztuje zero złotych i jedną wizytę. Przekroczony termin kosztuje status, a potem miesiące odbudowywania legalnego pobytu.
Jeżeli nie mają Państwo pewności, czy obowiązek dotyczy Państwa sprawy, prosimy o dane - sprawdzimy to w 20 minut i w razie potrzeby od razu dobierzemy podstawę do karty pobytu.
Materiał ma charakter informacyjny. Każda sprawa pobytowa oceniana jest indywidualnie - w indywidualnej sprawie prosimy o kontakt z prawnikiem.