Zasady powierzania pracy cudzoziemcom zostały napisane od nowa. Ustawa z 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej weszła w życie 1 czerwca 2025 r. i zastąpiła dotychczasową konstrukcję rozproszoną po kilku aktach. W 2026 r. reforma została domknięta: od 1 czerwca 2026 r. na portalu praca.gov.pl działa moduł elektronicznych procedur informacyjnych dotyczących zezwoleń na pracę.
Trzy zmiany o największym znaczeniu: wnioski wyłącznie elektronicznie, zniesienie testu rynku pracy, więcej obowiązków po stronie pracodawcy.
Zestawienie zmian
| Poprzednio | Obecnie |
|---|---|
| Wniosek papierowy albo elektroniczny do wyboru | wyłącznie praca.gov.pl, forma papierowa pozostawiana bez rozpoznania |
| Informacja starosty obowiązkowa | zniesiona |
| Oświadczenie - 100 PLN | 400 PLN |
| Powiadomienia częściowo papierowe | elektronicznie, od 1 czerwca 2026 r. rozszerzony moduł |
| Agencje pracy tymczasowej bez szczególnych wymogów | wymagany wpis do rejestru agencji zatrudnienia |
Wyłącznie elektronicznie. Wnioski o zezwolenie na pracę, o zezwolenie na pracę sezonową oraz oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy składa się jedynie przez praca.gov.pl. Dokumenty złożone w innej formie pozostawia się bez rozpoznania - nie ma wezwania do poprawienia.
Koniec testu rynku pracy. Informacja starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych przestała być wymagana. Z procedury znika od 14 do 30 dni oczekiwania.
Wyższa opłata za oświadczenie. Z 100 PLN do 400 PLN. Przy zatrudnieniu sezonowym na większą skalę to odczuwalna pozycja kosztowa.
Obowiązki informacyjne, o których się zapomina
Nowa ustawa rozbudowała obowiązki informacyjne i to na nich koncentrują się kontrole PIP oraz Straży Granicznej.
Pracodawca zawiadamia o:
- podjęciu pracy przez cudzoziemca;
- niepodjęciu pracy w wyznaczonym terminie;
- zakończeniu zatrudnienia;
- zmianie warunków wpływających na ważność zezwolenia.
Wobec obywateli Ukrainy obowiązuje odrębna zasada: powiadomienie o powierzeniu wykonywania pracy składa się w ciągu 7 dni od podjęcia pracy przez praca.gov.pl. Reguła obowiązuje od 5 marca 2026 r. wraz z ustawą wygaszającą rozwiązania specustawy - pozostałe zmiany opisaliśmy w tekście o PESEL UKR.
Brak powiadomienia nie jest drobiazgiem formalnym. Stanowi podstawę sankcji wobec pracodawcy i pretekst do kontroli legalności zatrudnienia całego zespołu - wysokości kar omawiamy osobno.
Perspektywa pracownika
Dla cudzoziemca zmiany są raczej korzystne:
- Szybciej. Bez testu rynku pracy procedura skróciła się o kilka tygodni.
- Przejrzyściej. Status sprawy widać w systemie.
- Ale ostrzej terminowo. Pracodawca raportuje podjęcie pracy, więc rozbieżność między dokumentacją a stanem faktycznym ujawnia się automatycznie.
Rzecz zasadnicza: zezwolenie na pracę nie legalizuje pobytu. To dwa odrębne dokumenty - zezwolenie daje prawo do pracy, karta pobytu prawo do przebywania. Terminy trzeba zsynchronizować, inaczej powstaje sytuacja "pracować wolno, przebywać nie". Zestawienie ścieżek znajdą Państwo w tekście o zezwoleniu typu A i oświadczeniu.
Zmiana pracodawcy
Zezwolenie typu A wiąże się z konkretnym pracodawcą, stanowiskiem i warunkami. Zmiana miejsca pracy wymaga nowego zezwolenia, a jeżeli karta pobytu została wydana pod tego pracodawcę - także zawiadomienia wojewody.
Terminy są sztywne: 15 dni roboczych na zawiadomienie wojewody od utraty pracy i 30 dni na znalezienie nowej podstawy. Mechanizm omawiamy tutaj.
Zakres naszej pracy
Dla pracodawców:
- Audyt procedur - jakie powiadomienia i w jakich terminach, z uwzględnieniem zmian z lat 2025-2026.
- Obsługa praca.gov.pl - zezwolenia, oświadczenia, powiadomienia, prowadzenie konta.
- Pakiet na kontrolę PIP - dokumentacja wymagana przy inspekcji.
Dla pracowników:
- Weryfikacja legalności obecnej konstrukcji: zezwolenie, umowa, karta pobytu.
- Synchronizacja terminów zezwolenia i karty.
- Zmiana pracodawcy bez przerwy w legalności.
Punktem wyjścia jest konsultacja dotycząca zatrudnienia.
Najczęstsze pytania
Czy przy karcie pobytu potrzebne jest zezwolenie na pracę? Zależy od rodzaju karty. Karta stałego pobytu, status rezydenta UE, karta na podstawie małżeństwa z obywatelem polskim oraz status UKR uprawniają do pracy bez zezwolenia. Karta czasowego pobytu i pracy zawiera przypisanie do pracodawcy.
Czy test rynku pracy zniesiono całkowicie? Informacja starosty jako obowiązkowy element procedury została zniesiona 1 czerwca 2025 r. Ograniczenia branżowe albo regionalne mogą być wprowadzane innymi instrumentami.
Co grozi za brak powiadomienia? Odpowiedzialność ponosi pracodawca. Dla pracownika ryzyko jest pośrednie: rozbieżność ujawniona podczas kontroli komplikuje sprawę pobytową.
Czy można pracować zaraz po złożeniu wniosku? Nie. Praca jest dopuszczalna po wydaniu zezwolenia albo na innej podstawie uprawniającej do pracy.
Ile kosztuje zezwolenie typu A? Opłata wynosi 100 PLN przy okresie powyżej 3 miesięcy i 50 PLN przy krótszym. Oświadczenie - 400 PLN.
Pracuję na umowie zlecenia. Czy zasady są takie same? Tak. Ustawa mówi o powierzeniu pracy, nie o rodzaju umowy. Każda konstrukcja - zlecenie, dzieło, współpraca B2B - ma jednak własne warunki, które warto zweryfikować przed podpisaniem.
Procedura stała się szybsza, ale mniej wyrozumiała: jedno niezłożone w terminie zawiadomienie staje się podstawą sankcji. Mniej papierów, więcej dyscypliny terminowej.
Prosimy o opis sytuacji - pracodawca, rodzaj umowy, obecny status - sprawdzimy konstrukcję i wskażemy słabe punkty.
Materiał ma charakter informacyjny. W indywidualnej sprawie prosimy o kontakt z prawnikiem.
Powiązane materiały:
- Karta pobytu 2026: cała procedura krok po kroku - przegląd całości, od podstawy po odbiór karty