Zezwolenie na pobyt stały oraz status rezydenta długoterminowego UE
Zezwolenie na pobyt stały, udzielane na podstawie art. 195 ustawy o cudzoziemcach, ma charakter bezterminowy. Karta pobytu - jako dokument materialny - jest wymieniana co 10 lat. Status zbliża się charakterem do statusu rezydenta długoterminowego UE w rozumieniu Dyrektywy 2003/109/WE i otwiera ścieżkę do obywatelstwa polskiego po trzech latach.
Wymagane: pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelem polskim przez co najmniej 3 lata przed złożeniem wniosku oraz bezpośrednio przed nim co najmniej 2 lata nieprzerwanego pobytu na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy.
Konieczne wykazanie polskiej narodowości co najmniej jednego z rodziców, dziadków lub dwojga pradziadków, łącznie z zamiarem osiedlenia się na stałe na terytorium Rzeczypospolitej.
Cudzoziemiec posiadający ważną Kartę Polaka może wnioskować o pobyt stały z zamiarem osiedlenia się w Polsce, bez konieczności uprzedniego zezwolenia na pobyt czasowy.
Cudzoziemiec, któremu udzielono ochrony, po 5 latach nieprzerwanego pobytu w Polsce, liczonym od dnia złożenia wniosku o ochronę międzynarodową.
Dziecko cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt stały, urodzone już po uzyskaniu przez rodzica tego zezwolenia - wniosek składa przedstawiciel ustawowy.
Co najmniej rok pobytu na zezwoleniu na pobyt czasowy dla ofiar handlu ludźmi bezpośrednio przed wnioskiem, współpraca z organami ścigania i uzasadniona obawa przed powrotem do państwa pochodzenia.
Konsultacja - weryfikujemy, którą z przesłanek art. 195 u.o.c. Państwo spełniają i czy pobyt był nieprzerwany.
Tłumaczenia przysięgłe, apostille na aktach zagranicznych, kwerendy archiwalne przy przesłance pochodzenia.
Wniosek składa się do wojewody właściwego ze względu na miejsce pobytu. Opłatę skarbową 640 PLN wpłaca się na rachunek urzędu miasta (w Warszawie - Urzędu m.st. Warszawy), nie urzędu wojewódzkiego. Posiadacze Karty Polaka jej nie płacą.
Pobranie odcisków linii papilarnych i podpisu cudzoziemca - obowiązek z art. 9 u.o.c.
Korespondencja przez system eDoręczeń, odpowiedzi na wezwania wojewody, ewentualne przesłuchanie cudzoziemca.
Po uzyskaniu decyzji pozytywnej - opłata 100 PLN za wydanie karty pobytu. Otwiera to drogę do wniosku o obywatelstwo polskie po 3 latach (art. 30 ustawy o obywatelstwie polskim).
Co w praktyce przesądza o wyniku sprawy o pobyt stały w Mazowieckim Urzędzie Wojewódzkim.
Najczęstsza przyczyna odmowy. Wnioskodawca jest pewien, że mieszkał w Polsce bez przerw, a urząd przy sprawdzaniu stempli znajduje nadwyżkę: ponad 6 miesięcy za granicą w jednym roku albo ponad 10 miesięcy łącznie. Bywa też kilka dni przerwy między wygaśnięciem jednej karty a złożeniem kolejnego wniosku i ciągłość się urywa. Pobyt na podstawie ochrony czasowej (UKR) się nie wlicza. Dlatego przed złożeniem wniosku odtwarzamy wszystkie wyjazdy ze stempli i biletów oraz zestawiamy każdą kartę i decyzję.
Meldunek pod jednym adresem, umowa najmu pod drugim, w umowie o pracę trzeci. Dla inspektora to sygnał, że cudzoziemiec nie mieszka tam, gdzie deklaruje. Taka odmowa boli najbardziej, bo człowiek naprawdę mieszka w Polsce, tylko dokumenty się nie zgadzają. Przed złożeniem wniosku sprawdzamy adresy w całej dokumentacji i w razie potrzeby najpierw aktualizujemy meldunek albo umowę. To kwestia dnia czy dwóch, a odwołanie od odmowy ciągnie się miesiącami.
Przy pobycie stałym z tytułu małżeństwa z obywatelem polskim wojewoda bada, czy związek jest rzeczywisty. Jeśli małżonkowie nie mają wspólnego meldunku, wspólnego konta ani wspólnej umowy najmu, a podczas rozmowy w urzędzie mylą się w codziennych szczegółach, przychodzi odmowa. Rozwód przed decyzją odbiera podstawę. Dowody wspólnego pożycia zbieramy z wyprzedzeniem i dołączamy do wniosku od razu, zamiast czekać, aż urząd o nie poprosi.
Zwykle w ciągu 14 dni od złożenia wniosku przychodzi potwierdzenie przyjęcia albo wezwanie do uzupełnienia braków. Najczęściej urząd chce kopii wszystkich wcześniejszych kart i decyzji, żeby zamknąć każdy dzień pobytu, PIT-ów z ostatnich lat, umów i wyciągów przy nieregularnym dochodzie, tłumaczeń przysięgłych i apostille na akcie małżeństwa. Wezwanie przychodzi tylko przez eDoręczenia, na odpowiedź jest zwykle 7 dni. Po terminie wniosek zostaje bez rozpoznania.
W 2026 r. decyzja w sprawie pobytu stałego w Mazowieckim zapada średnio po 6-14 miesiącach, a sprawy z tytułu małżeństwa często trwają dłużej, nawet do półtora roku. Termin na odciski palców przychodzi przez MOS albo eDoręczenia. Jeśli wniosek wpłynął przed końcem ważności poprzedniej karty, pobyt jest przez cały ten czas legalny. Gdy ustawowy termin dawno minął, a status stoi, sprawdzamy, czy nie wisi wezwanie, i przygotowujemy ponaglenie.
Od 27 kwietnia 2026 r. wniosek o pobyt stały składa się wyłącznie online przez MOS, wersji papierowej urząd nie przyjmie. Logowanie odbywa się przez login.gov.pl i profil zaufany, każdy dorosły ma własne konto: mąż nie złoży wniosku za żonę ze swojego logowania. Portal nie przyjmuje płatności: 640 PLN wpłaca się przelewem z imieniem i nazwiskiem wnioskodawcy w tytule i dołącza potwierdzenie. Zamiast stempla w paszporcie jest teraz UPO i zaświadczenie o złożeniu wniosku, warto je od razu zapisać.
* Opłaty urzędowe Klient wpłaca sam: 640 PLN opłaty skarbowej na rachunek urzędu miasta (w Warszawie - Urzędu m.st. Warszawy), 100 PLN za kartę na rachunek urzędu wojewódzkiego. Posiadacze Karty Polaka opłaty skarbowej nie płacą. Ostateczną kwotę honorarium podajemy po analizie sprawy.
Oba zezwolenia są bezterminowe i wynikają z różnych przesłanek. Pobyt stały (art. 195 u.o.c.) opiera się głównie na więzach z Polską - małżeństwo, pochodzenie, Karta Polaka. Status rezydenta długoterminowego UE (art. 211 u.o.c., implementacja Dyrektywy 2003/109/WE) wymaga 5 lat nieprzerwanego pobytu, znajomości języka polskiego na poziomie co najmniej B1 oraz stabilnego dochodu. Daje natomiast prawo przeniesienia pobytu do innego państwa członkowskiego UE.
Na konsultacji przeanalizujemy przesłanki z art. 195 ustawy o cudzoziemcach i ocenimy szanse na decyzję pozytywną.
