Potwierdzenie
Jeżeli ty lub twój przodek byliście obywatelami Polski i obywatelstwa nie utracono. Decyduje wojewoda.
Paszport Unii Europejskiej
Są trzy drogi do polskiego paszportu: potwierdzenie obywatelstwa (przy polskich korzeniach), uznanie za obywatela (decyzja wojewody po 3 latach pobytu stałego) oraz nadanie przez Prezydenta RP.
Jeżeli ty lub twój przodek byliście obywatelami Polski i obywatelstwa nie utracono. Decyduje wojewoda.
Zasada ogólna: 3 lata nieprzerwanego pobytu na podstawie zezwolenia na pobyt stały lub statusu rezydenta długoterminowego UE + stabilny dochód + tytuł prawny do lokalu + certyfikat B1. Decyduje wojewoda, od odmowy przysługuje odwołanie.
Decyzja Prezydenta RP, całkowicie uznaniowa. Nie ma formalnych przesłanek ani terminu rozpatrzenia, odmowy nie można zaskarżyć. Droga dla tych, którzy nie spełniają warunków uznania.
Małżonkowie obywateli polskich - 2 lata pobytu stałego i 3 lata małżeństwa. Uchodźcy i bezpaństwowcy - 2 lata pobytu stałego. B1 i dochód są wymagane także tutaj.
Dobieramy najlepszą ścieżkę: potwierdzenie, uznanie lub nadanie.
Egzamin certyfikatowy z polskiego albo dokument zwalniający.
Akty archiwalne, dowody dochodu, mieszkania, integracji społecznej.
Opłata skarbowa: 1 000 PLN za uznanie, 1 669 PLN za przyjęcie wniosku o nadanie.
Wojewoda (uznanie). Dla nadania - Kancelaria Prezydenta po wojewodzie.
Decyzja wojewody o uznaniu albo postanowienie Prezydenta → nowy dowód i paszport. Obecna ustawa nie przewiduje ślubowania.
Co naprawdę spowalnia sprawy o obywatelstwo u wojewody i jak przygotowujemy wniosek, żeby tego uniknąć.
Najczęstszy błąd w obliczeniach. Trzy lata pobytu stałego liczy się od decyzji o zezwoleniu na pobyt stały lub o statusie rezydenta UE, a nie od pierwszego dnia w Polsce. Ktoś mieszka tu dziewięć lat, ale kartę stałego pobytu dostał w zeszłym roku, więc do złożenia wniosku zostały mu jeszcze dwa lata. Dlatego zaczynamy od historii: zbieramy wszystkie karty, decyzje i wyjazdy i wyliczamy realną datę, od której można składać.
Zaświadczenie z kursu, wewnętrzny test szkoły językowej czy „mówię płynnie” nie wystarczą. Potrzebny jest certyfikat Państwowej Komisji, a zastąpić go może tylko świadectwo ukończenia szkoły z polskim językiem wykładowym, w Polsce lub za granicą. Dyplomu uczelni w tym katalogu ustawa nie wymienia. Egzamin odbywa się w sesjach kilka razy w roku, a zapisy kończą się na długo przed terminem. Kto czeka na swoją datę i dopiero wtedy szuka sesji, traci mniej więcej pół roku. Egzamin planujemy tak, żeby certyfikat był gotowy na dzień złożenia wniosku.
„Nieprzerwanie” znaczy bez wyjazdów przekraczających dopuszczalne limity. Pół roku pracy za granicą przerywa bieg terminu, a wojewoda zobaczy to po stemplach. Typowe historie to długa delegacja albo kilka miesięcy w kraju pochodzenia z powodów rodzinnych. Przed złożeniem wniosku przeglądamy paszporty i odtwarzamy wszystkie podróże z wymaganego okresu. Jeśli ciągłość jest przerwana, mówimy wprost, kiedy składać, zamiast wysyłać wniosek na chybił trafił.
Dochód potwierdzają PIT-y i zaświadczenia, a nie wpływy na konto: nieoficjalnego dochodu w sprawie po prostu nie ma. Z mieszkaniem jest tak samo. Umowa najmu na inną osobę albo ustna umowa z właścicielem to nie tytuł prawny do lokalu. Przy okazji zwykle wychodzi brak meldunku. Właśnie w tych punktach najczęściej przychodzi wezwanie, dlatego PIT-y za wymagane lata i dokumenty mieszkaniowe zbieramy przed złożeniem wniosku, a nie po piśmie z urzędu.
Akt urodzenia z jedną transliteracją nazwiska, paszport z drugą, polskie dokumenty z trzecią. Dla wojewody to rozbieżność, którą trzeba wyjaśnić, więc sprawa staje na wezwaniu. Rozwiązaniem jest transkrypcja aktu w polskim USC i lepiej zrobić ją przed złożeniem wniosku, a nie wtedy, gdy postępowanie już stoi. Przy potwierdzeniu obywatelstwa po przodku to samo dotyczy aktów przodków: różnice w pisowni nazwiska trzeba będzie wyjaśnić dokumentami.
Od 1 sierpnia 2025 r. ustawa daje wojewodzie na uznanie sześć miesięcy od dnia wpływu wniosku, w praktyce w dużych województwach w 2026 r. trwa to 6-12 miesięcy razem z wezwaniami. Nadanie nie ma żadnego terminu. Równolegle trwają prace nad projektem prezydenckim, projektem posłów PiS i propozycjami MSWiA: 10 lat pobytu zamiast 3, egzaminy z języka i historii, ślubowanie. W połowie 2026 r. żaden z nich nie wszedł w życie. Złożona i przyjęta sprawa jest w lepszej pozycji niż niezłożona.
* Opłata skarbowa po stronie klienta: 1 000 PLN za uznanie, 1 669 PLN za przyjęcie przez wojewodę wniosku o nadanie, 277 PLN za potwierdzenie. Ostateczną kwotę honorarium podajemy po analizie sprawy.
B1 - państwowy certyfikat egzaminacyjny albo świadectwo ukończenia szkoły z polskim językiem wykładowym, w Polsce lub za granicą. Dyplomu uczelni ustawa przy obywatelstwie nie wymienia, świadectwo szkoły policealnej się nie liczy.
W 30 minut przeanalizujemy korzenie, staż i dokumenty - i pokażemy realny scenariusz.