Krótka odpowiedź: do wniosku o pobyt stały, o zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE i o obywatelstwo zaświadczenia o niekaralności (wypisu z KRK, Krajowego Rejestru Karnego) nie trzeba dołączać. Nie ma go w oficjalnych wykazach dokumentów Mazowieckiego, Dolnośląskiego i Zachodniopomorskiego Urzędu Wojewódzkiego, podobnie jak zaświadczenia z kraju pochodzenia. Sprawdzenie urząd przeprowadza sam: pyta Policję i ABW, a przy pobycie stałym także Straż Graniczną. Poniżej wyjaśniamy, czego urzędy faktycznie wymagają, kiedy zaświadczenie jednak się przyda i co oznacza wpis w KRK.
Krótka odpowiedź dla każdej procedury
| Procedura | Polskie KRK w wykazie dokumentów | Zaświadczenie z kraju pochodzenia | Kto sprawdza karalność |
|---|---|---|---|
| Pobyt stały (art. 195 ustawy o cudzoziemcach) | nie | nie | wojewoda pyta Straż Graniczną, Policję i ABW (art. 207) |
| Rezydent długoterminowy UE | nie | nie | tak samo: art. 207 stosuje się przez art. 223 |
| Uznanie za obywatela polskiego | nie | nie | wojewoda pyta Policję i ABW (art. 36 ust. 2 ustawy o obywatelstwie polskim) |
| Nadanie obywatelstwa (postanowienie Prezydenta) | nie | nie | minister właściwy do spraw wewnętrznych pyta Policję i ABW (art. 21 ust. 4) |
Wykazy sprawdziliśmy na stronach urzędów: pobyt stały - Mazowieckiego (BIP) i Zachodniopomorskiego, rezydent UE - Zachodniopomorskiego, uznanie - Mazowieckiego i Dolnośląskiego, nadanie - Dolnośląskiego.
Obywatelstwo polskie: zaświadczenia się nie dołącza
Do uznania za obywatela polskiego (decyzja wojewody) Mazowiecki Urząd Wojewódzki wymaga wniosku, zdjęcia, polskiego odpisu aktu urodzenia i, jeśli dotyczy, aktu małżeństwa (wydanego najwyżej 3 miesiące wcześniej), paszportu, karty stałego pobytu lub rezydenta UE, decyzji pobytowej, urzędowego poświadczenia znajomości języka polskiego, oświadczenia o wyjazdach z Polski, dokumentów o dochodzie i mieszkaniu oraz dowodu opłaty. KRK na tej liście nie ma. Dolnośląski urząd podaje podobny wykaz, również bez zaświadczenia o niekaralności.
Przy nadaniu obywatelstwa przez Prezydenta wykaz Dolnośląskiego urzędu jest inny (dokumenty o polskich korzeniach, osiągnięciach, źródłach dochodu), ale zaświadczenia o niekaralności także w nim nie ma.
Karalność nie jest przy tym obojętna. Wojewoda odmówi uznania, jeśli nabycie obywatelstwa stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo porządku publicznego (art. 31 pkt 2), i właśnie dlatego pyta Policję i ABW. Termin „3 miesiące" w wykazach dotyczy odpisu aktu małżeństwa, a nie zaświadczenia z KRK.
Pobyt stały i rezydent UE: zaświadczenia z kraju pochodzenia w wykazach nie ma
Do pobytu stałego Mazowiecki urząd wymaga wniosku, zdjęć, paszportu, dokumentów o nieprzerwanym pobycie i dokumentów pod podstawę: przy małżeństwie z obywatelem polskim - aktualnego odpisu aktu małżeństwa i kopii dowodu osobistego małżonka, przy polskim pochodzeniu - dokumentów o pochodzeniu, przy Karcie Polaka - kopii karty i dokumentów o zamiarze osiedlenia się w Polsce. Wykaz Zachodniopomorskiego urzędu jest podobny. Nie ma w nich ani polskiego KRK, ani zaświadczenia z kraju pochodzenia.
Do pobytu rezydenta długoterminowego UE Zachodniopomorski urząd wymaga wniosku, paszportu, tytułu prawnego do lokalu, zdjęć, dowodu opłaty, stabilnego dochodu, ubezpieczenia zdrowotnego i znajomości języka polskiego. Zaświadczenia o niekaralności również nie ma.
Informacje o skazaniach urząd zdobywa sam: przed decyzją o pobycie stałym wojewoda pyta komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji i Szefa ABW, a odpowiedź przychodzi w ciągu 30 dni (art. 207 ustawy o cudzoziemcach). W samym formularzu wniosku jest pytanie o odbywanie kary pozbawienia wolności i areszt (art. 203 ust. 1 pkt 5), trzeba odpowiedzieć na nie zgodnie z prawdą.
Kiedy zaświadczenie jednak się składa
Jeśli w toku sprawy urząd przyśle wezwanie i poprosi o zaświadczenie z KRK albo z kraju pochodzenia, zamawia się je od razu. Przy pobycie stałym termin takiego wezwania nie może być krótszy niż 14 dni (art. 203 ust. 2a ustawy o cudzoziemcach). Polskie e-KRK przez profil zaufany wychodzi szybko, papierowe - do 7 dni. Zaświadczenie z kraju pochodzenia z legalizacją i tłumaczeniem to kwestia tygodni.
Poza tymi procedurami zaświadczenia często wymaga pracodawca lub inny urząd. Do pracy z dziećmi cudzoziemiec składa polskie KRK i informację z rejestru karnego państwa obywatelstwa (art. 21 ust. 3 i 4 ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym), zaświadczenie bywa też potrzebne do licencji i wiz do innych państw. Jak uzyskać e-KRK krok po kroku, omawiamy w artykule jak uzyskać zaświadczenie KRK w Polsce, mechanikę apostille - w materiale apostille zaświadczenia o niekaralności.
Jeśli w rejestrze jest wpis
Od razu zastrzegamy: to nie jest tekst o obronie w sprawie karnej, tylko o procedurze. Wpis w KRK nie oznacza automatycznej odmowy. Wojewoda widzi jednak odpowiedzi Policji i ABW, a przy pobycie stałym podstawą odmowy jest zarówno zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego (art. 197 ust. 1 pkt 4), jak i wpis do wykazu cudzoziemców, których pobyt jest niepożądany.
Zatarte skazanie w rejestrze nie zostaje: zgodnie z art. 106 Kodeksu karnego uważa się je za niebyłe, a art. 14 ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym nakazuje usunąć dane z Rejestru. Jeśli nie masz pewności, czy skazanie uległo zatarciu, sprawdź to przed złożeniem wniosku.
Czego nie robić: przemilczać wyroku w formularzu wniosku. We wniosku o pobyt stały potwierdzasz dane pod rygorem odpowiedzialności karnej (art. 203 ust. 2), a informacje Policji pokażą rozbieżność. Lepiej ocenić sytuację z prawnikiem przed złożeniem i przygotować wyjaśnienia na piśmie.
Najczęstsze błędy
1. Zaświadczenie dołączone „na wszelki wypadek". Nie ma go w wykazie, a kosztuje czas i opłatę. Zamawiaj je, gdy przyjdzie wezwanie albo poprosi o nie inny odbiorca.
2. Oczekiwanie, że zatarte skazanie pojawi się w zaświadczeniu. Nie pojawi się: wpis usuwa się z rejestru.
3. Przemilczenie wyroku we wniosku. Wojewoda dostanie informacje od Policji i ABW, a nieprawdziwe dane we wniosku o pobyt stały to osobna podstawa odmowy (art. 197 ust. 1 pkt 7).
4. Zwłoka z odpowiedzią na wezwanie. Termin nie jest krótszy niż 14 dni, ale zaświadczenie z kraju pochodzenia z tłumaczeniem może iść dłużej. Jeśli nie zdążysz, poinformuj urząd, że dokument jest już zamówiony.
5. Tłumaczenie zrobione przed apostille. Jeśli zagraniczne zaświadczenie trzeba zalegalizować, apostille przybija się jako pierwsze, tłumaczenie - po, inaczej trzeba tłumaczyć ponownie razem z tekstem klauzuli.
Kiedy potrzebny jest prawnik
Prawnik ma sens, gdy:
- w KRK jest wpis albo toczyła się sprawa karna i trzeba ocenić, jak wpłynie to na pobyt stały lub obywatelstwo;
- wojewoda przysłał już wezwanie z żądaniem doniesienia zaświadczenia w terminie;
- zaświadczenie z kraju pochodzenia jest potrzebne do pracy lub licencji, a współpraca z tym państwem jest utrudniona (Rosja w latach 2024-2026);
- nie wiadomo, czy dawne skazanie uległo zatarciu.
W LegalWin usługa zaświadczenie o niekaralności obejmuje uzyskanie polskiego KRK oraz równoległe zamówienie zaświadczenia z kraju pochodzenia z apostille i tłumaczeniem. A obywatelstwo polskie - prowadzenie całej sprawy o uznanie lub nadanie pod klucz.
Umów konsultację w sprawie zaświadczeń do imigracji →
Ten artykuł ma charakter poglądowy. Dokładny skład pakietu i terminy ważności zależą od podstawy i konkretnego województwa. W sprawie indywidualnej skonsultuj się z prawnikiem.
Powiązane materiały:
