Jeśli masz zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, a umowa z pracodawcą się skończyła, masz 15 dni roboczych na pisemne zawiadomienie wojewody (art. 121 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach). Równolegle biegnie 30 dni kalendarzowych, w których wojewoda nie cofnie zezwolenia z powodu braku pracy (art. 123 ust. 1). Oba terminy liczy się od dnia utraty pracy, ale każdy inaczej. Jeżeli w ciągu tych 15 dni roboczych złożysz wniosek o zmianę zezwolenia na nowego pracodawcę (220 zł), obowiązek zawiadomienia jest spełniony (art. 121 ust. 3).
Ten tekst dotyczy terminów i kolejności działań. Co wiąże kartę z pracodawcą i które zmiany w pracy nie wymagają nowej decyzji, opisaliśmy w artykule o karcie pobytu przypisanej do pracodawcy.
Dwa terminy, które startują tego samego dnia
| 15 dni roboczych | 30 dni | |
|---|---|---|
| Podstawa | art. 121 ust. 1 | art. 123 ust. 1 |
| Co robisz | pisemnie zawiadamiasz wojewodę, który wydał zezwolenie | nic, to okres ochronny |
| Jak liczyć | tylko poniedziałek-piątek bez świąt | wszystkie dni kalendarzowe |
| Spóźnienie | wojewoda odmówi zmiany zezwolenia (art. 120 ust. 4 pkt 6) i nie zadziała ochrona 30 dni | po 30 dniach bez pracy wojewoda może cofnąć zezwolenie (art. 101 pkt 1 i 2) |
| Ile razy | przy każdej utracie pracy | raz w okresie ważności zezwolenia (art. 123 ust. 2) |
Dzień utraty pracy to ostatni dzień obowiązywania umowy. Przy liczeniu terminu ten dzień się pomija (art. 57 § 1 KPA). Ustawa o cudzoziemcach nie definiuje dni roboczych, dlatego liczymy ostrożnie: soboty, niedziele i święta odpadają.
Ochrona 30 dni działa tylko wtedy, gdy zawiadomiłeś wojewodę albo zawiadomienie nie dotarło z przyczyn od ciebie niezależnych. Przy zezwoleniu na pracę w zawodzie pożądanym dla polskiej gospodarki (art. 114 ust. 1a) zasada jest łagodniejsza: do 3 miesięcy bez pracy, najwyżej dwa razy w okresie ważności zezwolenia (art. 123 ust. 3).
Kalendarz na przykładzie
Załóżmy, że umowa o pracę kończy się w piątek 30 października 2026 r.
| Data | Co się dzieje |
|---|---|
| pt 30.10 | ostatni dzień pracy, tego dnia nie liczysz |
| pn 2.11 | 1. dzień roboczy (1 listopada to niedziela i święto) |
| śr 11.11 | Narodowe Święto Niepodległości, dzień się nie liczy |
| pn 23.11 | 15. dzień roboczy: ostatni dzień na zawiadomienie albo wniosek o zmianę |
| nd 29.11 | koniec 30 dni ochrony |
Pismo jest wysłane w terminie, jeśli przed jego upływem nadasz je w placówce Poczty Polskiej albo wyślesz na adres do e-Doręczeń wojewody i dostaniesz dowód otrzymania (art. 57 § 5 KPA). Przesyłka kurierska tego skutku nie daje: liczy się dzień, w którym dotrze do urzędu.
Okres ochronny nie oznacza, że w 30 dni musisz mieć nową decyzję. Do jego końca trzeba złożyć wniosek o zmianę zezwolenia albo nowy wniosek o pobyt. Mazowiecki Urząd Wojewódzki pisze wprost, że jeśli tego nie zrobisz, rozpocznie procedurę cofnięcia zezwolenia, bo ustał cel pobytu.
Kiedy wolno zacząć pracę u nowego pracodawcy
Na podstawie dotychczasowego zezwolenia nie pracujesz u nikogo innego, dopóki wojewoda go nie zmieni. Wyjątek jest jeden: masz inną podstawę do pracy u nowego pracodawcy (art. 2 pkt 2 lit. e ustawy z 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom). Ta podstawa zależy od obywatelstwa.
| Twoja sytuacja | Najszybsza legalna droga do pracy | Co z zezwoleniem pobytowym |
|---|---|---|
| Obywatel Ukrainy | pracodawca wysyła do urzędu pracy powiadomienie o powierzeniu pracy w ciągu 7 dni od jej rozpoczęcia (art. 5a tej ustawy i art. 41 ustawy z 23 stycznia 2026 r., do 5 marca 2029 r.) | zawiadomienie w 15 dni roboczych, potem zmiana lub nowy wniosek |
| Obywatel Armenii, Białorusi lub Mołdawii | oświadczenie o powierzeniu pracy, wpis do ewidencji w 7 dni roboczych, gdy sprawa nie wymaga wyjaśnień (art. 66) | jak wyżej |
| Inne obywatelstwo, w tym Gruzja od 1 grudnia 2025 r. | zezwolenie na pracę typu A albo przerwa w pracy do decyzji o zmianie | jak wyżej |
| Ten sam pracodawca, inne stanowisko albo niższa pensja | najpierw zmiana zezwolenia, potem nowe warunki (art. 122 pkt 1) | zmiana na wniosek, opłata 220 zł |
Listę państw objętych oświadczeniami określa rozporządzenie z 21 listopada 2025 r. (Dz.U. poz. 1617). Różnice między oświadczeniem a zezwoleniem typu A opisujemy w osobnym porównaniu.
Zmiana zezwolenia czy nowy wniosek
| Zmiana zezwolenia (art. 120) | Nowy wniosek o pobyt czasowy i pracę | |
|---|---|---|
| Jak złożyć | formularz papierowy do wojewody właściwego dla miejsca obecnego pobytu (art. 120a ust. 1) | tylko przez MOS |
| Opłata | 220 zł | 440 zł + 100 zł za kartę |
| Karta | zostaje ta sama | nowa karta po decyzji |
| Okres ważności | bez zmian (art. 120 ust. 3) | nowy, do 3 lat |
| Zwrot opłaty po odmowie | nie (art. 120c, od 5 marca 2026 r.) | nie (art. 113c) |
Przeprowadzka do innego województwa nie wymusza nowego wniosku. Zmianę rozpatruje wojewoda miejsca, w którym teraz mieszkasz (art. 120 ust. 1), nawet jeśli zezwolenie wydał inny urząd.
Nowy wniosek ma sens w dwóch sytuacjach. Pierwsza: nowy pracodawca chce cię zatrudnić na krócej, niż jest ważna karta. Wtedy wojewoda musi odmówić zmiany (art. 120 ust. 4 pkt 5). Druga: do końca karty zostało kilka miesięcy i lepiej od razu ubiegać się o nowy okres, zamiast płacić 220 zł za zmianę, a potem 540 zł za kolejne zezwolenie.
Pułapki, przez które odmawia się zmiany
Okres zatrudnienia w Załączniku nr 1 jest krótszy niż ważność karty. Przykład: karta ważna do 31 grudnia 2027 r., a nowa umowa na czas określony do 30 czerwca 2027 r. Przy takim Załączniku wojewoda odmówi zmiany, choć wszystko inne się zgadza.
Pensja zgodna z płacą minimalną z dnia złożenia, ale nie z dnia decyzji. Od 1 stycznia 2027 r. płaca minimalna wynosi 4 950 zł brutto (rozporządzenie Rady Ministrów z 14 września 2026 r., Dz.U. poz. 1213), w 2026 r. to 4 806 zł. Mazowiecki urząd w opisie zezwolenia na pobyt i pracę zaznacza, że warunki z Załącznika nr 1 muszą być aktualne w dniu wydania zezwolenia. Wniosek złożony jesienią 2026 r. z kwotą 4 806 zł może trafić na decyzję już w 2027 r.
Liczenie 15 dni od podpisania nowej umowy. Termin biegnie od utraty poprzedniej pracy, nie od znalezienia nowej.
Zawiadomienie przez MOS. Portal nie przyjmuje zawiadomień o zmianie pracodawcy. Urząd do Spraw Cudzoziemców każe wysłać je do wojewody pismem papierowym albo na adres do e-Doręczeń.
Druga utrata pracy w okresie ważności tej samej karty. Ochrona 30 dni przysługuje raz, więc za drugim razem wojewoda może wszcząć cofnięcie od razu po utracie pracy.
Dzień próbny bez podstawy. To nielegalna praca: cudzoziemcowi grozi grzywna nie niższa niż 1 000 zł, a pracodawcy od 3 000 do 50 000 zł za każdą osobę (art. 84 ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy). Szczegóły kar dla firm opisujemy w tekście o nielegalnym zatrudnieniu.
Co robi stary i nowy pracodawca
Dotychczasowy pracodawca zawiadamia wojewodę o utracie pracy przez cudzoziemca w ciągu 15 dni od tego zdarzenia (art. 121 ust. 4). To osobny obowiązek, który nie zwalnia pracownika z jego własnego zawiadomienia.
Nowy pracodawca, zanim dopuści cię do pracy:
- zawiera z tobą umowę na piśmie, a jeśli umowa jest po polsku, a ty nie znasz polskiego, daje ci jej treść w zrozumiałej wersji (art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z 20 marca 2025 r.);
- przy obywatelu Ukrainy wysyła powiadomienie do urzędu pracy w ciągu 7 dni od rozpoczęcia pracy, przy oświadczeniu zgłasza podjęcie pracy w ciągu 7 dni (art. 70 ust. 1);
- wypełnia i podpisuje Załącznik nr 1 do wniosku o zmianę: okres pracy co najmniej do końca ważności karty, pensja nie niższa niż płaca minimalna i nie niższa niż u pracowników na porównywalnym stanowisku (art. 114 ust. 1 pkt 4 i 5).
Stroną postępowania o zmianę jest wyłącznie cudzoziemiec (art. 120 ust. 7). Pracodawca nie złoży wniosku za pracownika, ale bez jego Załącznika nr 1 wniosek nie przejdzie.
Co wpisać w zawiadomieniu
Wystarczy krótkie pismo do wojewody, który wydał zezwolenie. Podaj imię i nazwisko jak w paszporcie, datę urodzenia, obywatelstwo, numer decyzji, nazwę pracodawcy z decyzji i datę rozwiązania umowy. Dołącz kopię świadectwa pracy albo porozumienia o rozwiązaniu umowy, jeśli je masz. Zachowaj potwierdzenie nadania: przy wniosku o zmianę wojewoda sprawdzi, czy zmieściłeś się w 15 dniach roboczych.
W Warszawie pismo adresujesz do Wydziału Spraw Cudzoziemców Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego, ul. Marszałkowska 3/5, 00-624 Warszawa.
Jak możemy pomóc
Po utracie pracy najczęściej liczymy z klientem terminy, sprawdzamy Załącznik nr 1 od nowego pracodawcy i wybieramy między zmianą a nowym wnioskiem. Konsultacja kosztuje 300 zł, a jeśli potem zlecisz nam sprawę, kwota wchodzi w cenę usługi. Pełne prowadzenie sprawy o kartę pobytu kosztuje od 2 000 zł plus opłaty urzędowe.
Karta pobytu i zmiana zezwolenia z LegalWin
Artykuł ma charakter informacyjny. Sprawę z nietypowym przebiegiem, na przykład po wcześniejszym cofnięciu zezwolenia, trzeba ocenić na podstawie dokumentów.
Powiązane materiały: